Azerbaycan First Lady’si, Azerbaycan’daki egitimin dünya standartlarina ulasmasini istiyor.

Azerbaycan First Lady’si, Azerbaycan’daki egitimin dünya standartlarina
ulasmasini istiyor.

09.03.2011 13:00 Yerel saati | 11:00 Dünya saati

Azerbaycan’da Aile, Kadin ve Çocuk Sorunlarindan Sorumlu Devlet Komitesi (AKÇSS) Baskani Hicran Huseynova, ‘Yeni Azerbaycan’ Gazetesinde yayinlanan yazisinda, “Azerbaycan'in First Lady’si Mehriban Aliyeva, ülkede bir tane bile yatili okul ve yetimhanenin kalmamasini, tüm çocuklarin ebeveyn sevgi ve himayesi ile sarilmasini istiyor” yazdi.

images

Hicran Hüsynova yazisinda, “Mehriban Aliyeva’nin girisimi ile hayata geçirilen program ve projeler Azerbaycan egitim ve kültüründe yesil isik yakti. Azerbaycan'in First Lady’sinin amaci çok basit. O çocuklarin çok güzel ve modern okullarda egitim almalarini, Azerbaycan’daki egitimin dünya standartlarina ulasmasini istiyor” dedi.

AKÇSS Komitesi Baskani Huseynova, “Yenilenen Azerbaycan’da Yeni Okul” programi çerçevesinde kisa sürede iki asamali olarak 200’e yakin okul insa edildigini, Yetimhaneler ve Yatili Okullarin Gelistirilmesi Programi çerçevesinde bu tür kurumlarin esasli onarimi yapildigini, bunun da toplumda büyük yanki uyandirdigini yazdi.

Huseynova, ayrica M. Aliyeva’nin zorunlu göçmen ve mülteci çocuklarin, özel ilgi ve destege ihtiyaci olan hasta ve özürlü çocuklarin sorunlarinin çözümüne özel önem verdigini vurguladi. Ayrica, Azerbaycan First Lady’si Azerbaycan kültürünü tüm dünyada tanitilmasi ve kültürlerarasi iliskilerin genisletilmesi için elinden geleni yapmayi kendi için vatandaslik görevi sayiyor.

Son olarak yazisinda Huseynova, "Azerbaycan Kadin Hareketinin önde gideni Mehriban Aliyeva, bugün bizim kadinlarimizi uluslararasi kuruluslarda temsil etmeyi hak ediyor. Mehriban Aliyeva’nin üstlendigi büyük görev, Azerbaycan'da kadin haklarinin saglandiginin yüksek derecede göstergesidir” diye vurguladi.

C.S-MRA

Egitim Sistemi:

  • Egitim sisteminin basamaklari su sekildedir: 
  • Umum Tahsil (Genel Egitim):Iptidai, Esas egitim, Lise.
  • Meslek Ihtisas Egitimi:Teknik ve Meslek egitimi, Orta Ihtisas egitimi.
  • Yüksekokullar: Üniversiteler, Enstitüler, Harbokullari, Akademiler.
  • Yüksek Okul Diplomasi Aldiktan Sonraki Egitim: Magistaratura (Yüksek lisans), Doktoratura (Doktora).
Azerbaycan Egitim Türleri: 
Sadece egitim görenler, 
Çalisarak egitim görenler, 
Ailede egitim görenler, 
Serbest egitim görenler.

Devlet belirli ihtisas dallarinda, çalisarak egitim görmeyi veya eksternat yoluyla sadece sinavlara girerek bir okuldan mezun olmayi yasaklamistir. (Tip, mühendislik, vb. dallarda). 

Üniversiteler kendi bünyelerinde liseler açabilmektedirler. Bu liseler ihtisas liseleri diye anilmaktadir. Bu liselerde belli bir dalda ihtisas egitimine agirlik verilmektedir. Örnegin bir Pedagoji Üniversitesi kendi bünyesinde pedagoji agirlikli dersler veren bir lise açabilmektedir.

Orta Ihtisas Mektebleri (Meslek Yüksek Okullari)
Bu okullar teknikum ve kolej adiyla anilan lise üstü ögretim veren kurumlardir. Orta düzeyde meslek elamani yetistirmeyi amaçlayan bu okullara orta tahsilden sonra gidilebildigi gibi liseden sonrada gidilebilmektedir. Orta tahsilden sonra bu okullara gidenler 4 yil süreli, liseyi bitirdikten sonra gidenler ise 2 yil süreli egitim görmektedirler. Teknikum ve kolejler bagimsiz okul olarak açilabildikleri gibi üniversitelere bagli olarak bunlarin bünyesinde de açilabilmektedirler.

Yüksekögretim
Yüksekögretim okullari (yüksekögretim kolejleri, enstitüler, konservatuarlar, akademiler, üniversiteler) yüksek ihtisas egitim programlarini gerçeklestiren egitim kuruluslaridir.

Yüksekögretim kuruluslari uygun kadrolarinin olusmasina, maddi ve teknik imkanlarina, branslarinin özelliklerine göre bir kademeli, iki kademeli ve üç kademeli egitim verirler. Birinci kademeyi bitirenlere bakalavr (lisans) derecesi verilir. Bakalavr derecesini almis basarili kisiler sinavla ikinci kademe olan Magistratura (yüksek lisans) egitimi alirlar. Magistratura derecesi ve ünvani alanlar yine sinavla üçüncü kademe olan Doktoratura (Doktora) egitimine geçebilirler.

Azerbaycan'da yüksekögretim kurumlari dogrudan tahsil nazirligina (Egitim Bakanligina) baglidir. Ali mektepleri (üniversiteler) dünya standartlarina uygun olarak Egitim Bakanliginca onaylanmis ögretim programlarini bagimsiz bir sekilde uygulayabilirler.

Azerbaycan'da üniversiteye devam eden ögrenciler, üniversiteye belli bir miktar para ödemek zorundadir. Bu miktari üniversiteler kendileri belirlemektedir. Yabanci uyruklu ögrencilerden bu para ABD dolari olarak tahsil edilmektedir. Ögrenci tarafindan üniversiteye ödenen paranin % 10'u rektörlük fonuna, % 10'u Cumhurbaskanligina, % 20'si tahsil nazirligina (egitim bakanligi), % 60'i da kayit yapilan üniversiteye aktarilmaktadir.

Azerbaycan Cumhuriyeti'nde Ali mekteplerinde (üniversitelerde) egitim, Ayan (gündüz) egitim, aksam egitimi ve giyabi egitimden olusur. Üniversiteler genellikle Bakü'de toplanmistir. Bakü Devlet Üniversitesi hariç, üniversiteler belli uzmanlik alanlarina göre kurularak ilgili oldugu uzmanlik alanin adi ile anilirlar.

Azerbaycan’da egitim stratejik öneme sahip olan, toplum ve devletin gelismesinin temelini olusturan egitim sistemi demokratik, lâik özellige sahiptir. Bologna kriterlerine giren egitim sistemi  Azerbaycan’da egitim millî ve uluslar arasi degerleri olusturur. Azerbaycan Cumhuriyeti kesintisiz egitim sisteminin kurulmasi politikasini gerçeklestiriyor. Herkes devlet standardi çerçevesinde egitim görmek hakkina sahiptir. Herkesin bilgi ve yetenegini gerçeklestirmesi için gereken ortam saglaniyor. Ögrencilerin istedigi programlarda, okul seçmek konusunda serbestlerdir. Milliyet, din, irk, dil, cins, yas, saglik ve sosyal durumlar, faaliyet alani, yasayis yeri ve politik görüsler gibi farkliliklara bagli olmaksizin tüm vatandaslarin egitim hakkina sahip olmasi garanti ediliyor. Halka 11 yillik zorunlu genel orta egitim görmek hakki saglanmistir. Yurtdisindan ögrenciler de bu haklardan yaralaniyorlar. Okul yönetiminin özünde nizamname vardir. Nizamnameler mektep surasi tarafindan olusturularak kabul edilir. Bölge egitim müdürlügü ve egitim bakanliginin onayi alindiktan sonra yürürlüge girer. Nizamnamesi bölge egitim müdürlügü ve Egitim Bakanligi tarafindan onaylanmamis bir okul hukuki sayilmaz. Azerbaycan’da yüksekögretim kurumlari dogrudan Egitim Bakanligina baglidir. Azerbaycan Tahsil kanunun 19.maddesine göre Ali mektepleri (üniversiteler) dünya standartlarina uygun olarak Egitim Bakanliginca onaylanmis ögretim programlarini bagimsizdir. 
Azerbaycan’da üniversiteye devam eden ögrenciler, üniversiteye belli bir miktar para ödemek zorundadir. Bu miktari üniversiteler kendileri belirlemektedir. Yabanci uyruklu ögrencilerden bu para ABD dolari olarak tahsil edilmektedir. Ögrenci tarafindan üniversiteye ödenen paranin %10’u rektörlük fonuna, %10’u Cumhurbaskanligina, % 20’si tahsil nazirligina(egitim bakanligi) %60’i da kayit Üniversiteye kalir. 
Uluslararasi: Anayasa ve tahsil kanunu yeni Cumhuriyet’le birlikte çikarilarak milli mecliste kabul edilen metinlerdir. Ülkedeki tüm egitim kurumlari bu metinlerle belirlenen amaçlar dogrultusunda faaliyet göstermek zorundadir. Esas nameler çerçevesinde her okul kendi nizamnamesini hazirlayip bölge egitim müdürlügünün onayini alarak egitim bakanligina bildirir. Azerbaycan Egitim Bakanligi, egitim sisteminin yönetilmesinde merkezi bir rol oynayan bir organdir. Egitim alaninda devlet politikasinin olusturulmasina katkida bulunur. Kanun taslaklari, hazirlayarak milli meclise sunar ve kanunlasmasini saglar. Çikarilan kanunlarin uygulanmasini temin eder. Egitim sistemi içinde enformasyonu saglar. Egitimin dünya standartlarinda olabilmesi için Egitim Bakanligi bünyesi içerisinde “Devlet Yüksek Ekspert Komisyonu” olusturulur. Bu komisyon egitim bakani kadar yetkilidir. Egitim alaninda en yüksek ihtisasli uzmanlardan olusturulur. Üniversitelerin idaresi rektör, senato ve yönetim kurulu tarafindan saglanir. Senato rektörün baskanliginda fakülte dekanlari ve her fakülteden bir temsilci profesörden meydana gelir. Senatonun görevi üniversiteyle ilgili kanun, tüzük tasarilarini ve yönetmelikleri hazirlar. Bütçe, seçim, yeni kürsü, enstitü açilmasi veya kaldirilmasiyla ilgili kararlari, teklifleri inceler ve yürürlüge koyar. Üniversite yönetim kurulu yine rektör baskanliginda, dekanlar ve seçimli üç profesörden meydana gelir. Rektörler, bes yilda bir üniversite ögretim üyelerinin seçtigi 6 adaydan, YÖK’ün seçtigi üç adaydan biri. YÖK, Cumhurbaskani tarafindan atanir. Genel Sekreterse üniversitenin idarî islerine bakar. Yazi isleri, personel, kütüphane, hizmetliler buna baglidir. Genel olarak Azerbaycan'da egitimin tüm diger Türk devlet ve topluluklarina göre çok ileri seviyede oldugu görülür. 1991 istatistikî verilere göre 4775 okulda 1.503.000 ögrenci okumaktadir. Bugün okul sayisi 5.000'e, ögrenci sayisi 1.600.000'e ulasmistir. Ögrenciler barinma sorunu ise üniversitelerin yurtlarinda kalarak çözebilecekleri gibi, kendileri de ev tutup kalabiliyorlar. Azerbaycan'da tüm Orta Asya ülkelerinde oldugu gibi ev kiralari çok ucuz egitimi, hem de diger ülkelere göre daha ucuz olmasi ayrica Azerbaycan Üniversitelerinin YÖK Denkliginde olmasi üniversiteli olmanin kolayligini tasimaktadir. Bir ögrencinin Azerbaycan'da üniversite okumasi için ÖSS'den 160 puani asmasi yeterli. Mezun olundugunda sosyal bölümler için denklik sorunu yoktur. Tip ve mühendislik fakülteleri mezunlarinin da denkligi sinava girdikten sonra kabul ediliyor.Fakat siz ögrenciler Azerbaycan’ da okumaya karar verdikten sonra YÖK'ün denklik birimini arayip, gitmek istediginiz üniversitenin veya bölümün taninip taninmadigini ögrenmek için dilekçe, telefon, e-mail ile ya da direk YÖK’e giderek ögrenebilirsiniz. Yüksekögretim Kurulu Baskanligi 06539 Bilkent-Ankara Tel: +90[312]298-7000 Fax: +90[312]266-4759 e-posta:webadmin@yok.gov.tr .
www.yok.gov.tr Azerbaycan da 6.500 kültür tesisi, 4.605 adet kütüphane, 125 müze, 125 müzik okulu, 43 halk tiyatro salonu, 3.680 kültür evi bulunmaktadir. Okuma yazma orani %97,5’dür. Bakü-Azerbaycan Devlet Üniversitesi ve buna bagli Enstitüler bütün bilimsel, teknik, saglik, sanat kollarini içerir boyutlardadir. Çok sayida yabanci ögrenci bulunmaktadir. Türk ögrencilerin sayisi her geçen gün artmaktadir.